ZABYTKI PRZEMYSŁU I TECHNIKI

Ciągły rozwój ludzkości związany jest przede wszystkim z rozwojem techniki. Kolejne pokolenia poszukują rozwiązań ułatwiających codzienne życie. Wiele rozwiązań zastępuje wcześniejsze, wysłużone i mniej nowoczesne. Dlatego coraz większą estymą cieszą się te wszystkie pozostałości wcześniejszych osiągnięć technicznych, które wyszły z użycia. Cały czas szuka się przeznaczenia dla tych obiektów, dlatego wiele z nich staje się muzeami, przeznaczane są na strefy kultury czy zyskują nowe oblicze biznesowe dzięki lokalizacji biur. Wiele spośród ważnych dzisiaj ośrodków miejskich swój rozwój i obecną pozycję zawdzięcza przede wszystkim rozwojowi przemysłu, od ośrodków górniczych późnego średniowiecza zaczynając, na ośrodkach nowych technologii XXI wieku kończąc.


Coraz więcej zabytków techniki umieszczanych jest na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Brusttuch Kinderdijkse molens Zeche Zollverein Keizersgracht Fagus-Werk
Wiele miast i regionów kojarzonych jest jako ośrodki przemysłowe. Siemenshaus Osiedle Nikiszowiec w Katowice Nowe Gliwice Zeche Zollverein w Essen Mole Antonelliana Baťův mrakodrap Biała Fabryka
Jednym z pierwszych przemysłów, które odcisnęły swoje piętno na miastach był przemysł wydobywczy. Štôlňa Glanzenberg Zeche Zollverein KWK Katowice KWK Michał Szyb Prezydent KWK Julia
Równie długą historią może pochwalić się przemysł piwowarski. St. James’s Gate Brewery Heineken Brouwerij Hansa Brauerai Friesisches Brauhaus Pivovar Hostan Browar Zamkowy Browar Zamkowy Cieszyn Browar Namysłów
Rewolucja przemysłowa sprawiła, że rzemieślnicze manufaktury przekształcone zostały w fabryki. Fagus-Werk Biała Fabryka Bielnik Kopischa Fabryka Krusche-Endlerów Porzellan-Manufaktur Rzeźnia miejska Stara Octownia Huta Baildon
Jednymi z najstarszych zabytków techniki są znane już w starożytności latarnie morskie. Kap Arkona Rozewie Kołobrzeg Niechorze
Wiatraki i młyny od najdawniejszych czasów służyły do mielenia ziaren zbóż. Kinderdijkse molens Zwillingsmühlen Skansen kaszubski Westfälisches Landesmuseum für Volkskunde Zamek Książąt Pomorskich Zamek krzyżacki Skansen kurpiowski
Ciekawymi przykładami zabytków techniki są wieże ciśnień i wieże wodne czy tężnie solankowe. Dampfmaschinenhaus Wieża ciśnień Wasserturm Wieża wodna KWK Wieczorek Tężnie solankowe
Jednym z etapów rozwoju technologicznego od czasów starożytnych jest rozwój transportu wodnego. Keizersgracht Fliesse Wasserstrassenkreuz Pochylnia Buczyniec Śluza Augustów Śluza Miłomłyn Schiffshebewerk
Rewolucja przemysłowa zmieniła także transport, szybko rozwinął się transport kolejowy. Zabytkowa Stacja Kolejki Wąskotorowej Górnośląskie Koleje Wąskotorowe Dworzec kolejowy
Istotnym etapem rozwoju przemysłowego było tworzenie osiedli robotniczych przy zakładach przemysłowych. Osiedle Giszowiec Osiedle Nikiszowiec Kolonia Ficinus Kolonia Zgorzelec Księży Młyn Morýsovy domy Společenský dům
Ważnym aspektem zachowania dziedzictwa przemysłowego jest jego rewitalizacja. Zeche Zollverein Strefa Kultury Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia Nowe Gliwice Park Tradycji Browar Obywatelski
Wiele spośród nieczynnych obiektów przekształconych zostało w muzea dziedzictwa przemysłowego i technicznego. Museo Nazionale della Scienza e della Tecnologia Leonardo da Vinci Muzeum Górnictwa Rud Żelaza Muzeum Zagłębia Staropolskiego Friedensmuseum Brücke von Remagen Historisch-Technisches Museum Muzeum Drukarstwa Muzeum Historii Radia i Sztuki Mediów Muzeum Ustrońskie Muzeum Motoryzacji Topacz
Rozwój przemysłu pociągnął za sobą także powoływanie uczelni technicznych. Georgikon Banícka akademia Politechnika Śląska
Ważne miejsce w rozwoju przemysłu odgrywał handel. Waag Waag Dom Wagi Beurs van Berlage Kaiserworth Didžioji gildijos Sukiennice Marstall Domki budnicze Kramy śledziowe Jatki Żuraw Spichlerz Spichrze Spichlerz Spichlerz Galleria Vittorio Emanuele II Dom Towarowy Kaufhaus Nagy Vásárcsarnok Velika tržnica
Ciekawą inicjatywą ochrony dziedzictwa przemysłowego jest Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego. Elektrociepłownia Szombierki Górnośląskie Koleje Wąskotorowe Browar Zamkowy Cieszyn Muzeum Drukarstwa Szyb Prezydent Muzeum Górnictwa Rud Żelaza Oddział Odlewnictwa Artystycznego Radiostacja Gliwice Stacja Wodociągowa Zawada Osiedle Giszowiec Osiedle Nikiszowiec Galeria Szyb Wilson Muzeum Śląskie Walcownia cynku Centralne Muzeum Pożarnictwa Kolonia robotnicza Ficinus Zabytkowa Stacja Kolejki Wąskotorowej Zabytkowa kopalnia Ignacy Park Tradycji Sztolnia Czarnego Pstrąga Browar Obywatelski Muzeum Ustrońskie