SYSTEMY OBRONNE

Systemem obronnym jest zbiór urządzeń, budynków i działań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa na danym obszarze lub danej grupie osób. Systemy obronne zmieniały się wraz ze zmianami cywilizacyjnymi, jakim poddawane były kolejne pokolenia ludzkości. Zmieniał się budulec, zmieniała się konstrukcja, zmieniało się rozmieszczenie poszczególnych elementów. Wiele systemów przechodziło także stopniowe modyfikacje, dostosowujące do zmieniających się systemów ataku i coraz bardziej nowoczesnej broni. Dzisiaj oglądając liczne zabytki architektury prześledzić można kolejne etapy rozwoju broni ofensywnej oraz defensywnej. Zachowały się zarówno najstarsze grody obronne, jak i pochodzące z początku XX wieku rejony umocnione.


Grody obronne to średniowieczne osady obronne, otoczone wałem, murem lub ostrokołem. Rezerwat archeologiczny Rezerwat archeologiczny Rezerwat archeologiczny Rezerwat archeologiczny Rezerwat archeologiczny Rezerwat archeologiczny
Kamienne miejskie mury obronne stanowią najstarszą formę systemów obronnych. Mury obronne Schloss Friedestrom Mury obronne Mury obronne Mury obronne Starożytne mury Mury obronne Mury obronne Mury obronne Mury obronne Mury obronne Baszta Czarownic Fleischerbastei Baszta Kowalska Baszta Dorotka Mury obronne Mury obronne Mury obronne Krzywa wieża Mury obronne
Będące częścią murów obronnych barbakany były zazwyczaj wysunięte przed główną linię obronną. Barbakan Barbakan Katownia Barbakan Barbakan
Jednym z istotnych elementów miejskich systemów obronnych były bramy miejskie. Stargarder Tor Neustädter Tor Brama Świecka Rheinturm Brama Szeroka Schülerturm Michalská brána Brama Młyńska Aušros vartai Brama Opatowska Brána Matky Boží Zelená brána Bílá věž Brama Krakowska Brama Portowa Stara Brama Lubelska
Często systemy murów obronnych wzmacniane były położonymi w pobliżu miast zamkami obronnymi. Zamek krzyżacki Zamek krzyżacki Zamek krzyżacki Zamek królewski Hrad Špilberk Hrad Pernštejn Helfštýn Albrechtsburg Hammershus Spišský Hrad Trsatski kaštel Ruiny zamku Ruiny zamku Zamek Biskupów Warmińskich Zamek Tvrđava Nehaj Ruiny zamku Zamek Wasserburg Jagdschloss
Zamki miejskie były ostatecznym punktem miejskiego systemu obronnego. Starý královský palác Caisleán Bhaile Átha Cliath Zamek królewski Hofburg Residenzschloss Castello del Valentino Zamek królewski Nitriansky hrad Zamek Piastów Śląskich Žemutine pilis Schloss Arcibiskupský zámek Vlašský dvůr Schloss Zamek Zamek biskupi Zámek Duchcov Residenzschloss Zamek Radziwiłłów
Ważnym elementem systemów obronnych państw są zamki strażnicze. Orle gniazdo Orle gniazdo Orle gniazdo Sümegi vár Kinizsi-vár Szigligeti vár Hrad Karlštejn Ruiny zamku Zamek Náchodský zámek Burg Altena Hrad Devín Schloss Lamberg Hrad Beckov Oravský hrad Ruiny zamku Trenčiansky hrad Ruiny zamku Ruiny zamku
Warowne zamki średniowieczne zostały w XVI wieku zastąpione cytadelami. Festung Ehrenbreitstein Festung Ehrenbreitstein Festung Ehrenbreitstein Twierdza Kłodzka Twierdza Kłodzka Twierdza Kłodzka Pevnost Josefov Pevnost Josefov Pevnost Josefov Festung Königstein Festung Königstein Festung Königstein
W XVIII i XIX wieku popularnymi systemami obronnymi były twierdze fortowe. Twierdza Przemyśl Twierdza Przemyśl Twierdza Przemyśl Twierdza Modlin Twierdza Modlin Twierdza Modlin
W dobie mobilnych wojsk pancernych najlepszym systemem obronnym stały się rejony umocnione. Grupa Schanhorst Grupa Schanhorst Grupa Schanhorst Grupa Strahlenberg Grupa Strahlenberg Grupa Strahlenberg Wolfschanze Wolfschanze
Przykładem współczesnego systemu obronnego są bazy rakietowe. Heeresversuchsanstalt Heeresversuchsanstalt