ŚW. TOMASZ Z AKWINU
Tomasz z Akwinu był działającym w XIII wieku filozofem scholastycznym i teologiem. Uważany jest za jednego z najwybitniejszych myślicieli w dziejach chrześcijaństwa. Jego głównym wkładem w dziedzinie filozofii jest spójne ujęcie całości zagadnień teologicznych. Jego filozofia, oparta na dorobku Arystotelesa, jest do dzisiaj oficjalną dokrtyną kościoła katolickiego. Dorobek św. Tomasza z Akwinu jest imponujący, zadziwia przy tym uniwersalizm podejmowanych zagadnień i głębia ich wyjaśnień.
System filozoficzny św. Tomasza można najkrócej scharakteryzować jako konsekwentne przystosowanie klasycznych poglądów Arystotelesa do treści zawartych w teologicznej doktrynie chrześcijańskiej. Wg św. Tomasza nie jest bezpośrednio znany umysłowi ludzkiemu ani Bóg, ani dusza, ani żadne prawdy ogólne. Człowiek rodzi się bez wiedzy i zdobywa ją dopiero w czasie życia. Św. Tomasz uważał, że wiara i wiedza stanowią dwie różne dziedziny. Na tej podstawie powstała prosta koncepcja rozgraniczenia filozofii i teologii.
W dziedzinie filozofii państwa stworzona przez św. Tomasza teoria jest największym średniowiecznym osiągnięciem kościoła. W swoich założeniach mówiła o doskonałości państwa i funkcjonowania społeczeństwa, pozostawiając jednak najważniejsze zasady konserwatywnej kościelnej wizji politycznej. Św. Tomasz głosił, że na czele państwa stoi zarówno władza świecka, jak i duchowna. Władza duchowna jako władza najwyższa mogła interweniować w sferze władzy świeckiej, powinna jednak czynić to rozważnie.


O WŁADZY
Jest to dzieło św. Tomasza z Akwinu, w którym, wobec słabnącej pozycji kościoła katolickiego, przedstawia on nową doktrynę uzasadniającą nadrzędność władzy kościelnej na świecką. Zrozumiał on, że podstawą papieskiego dominatu muszą być tezy elastyczne, nie lekceważące realnej rzeczywistości. Twierdził on, że boska jest tylko sama zasady władzy, natomiast każdy konkretny ustrój tworzą ludzie.
Państwo za swoje główne zadanie powinno mieć prowadzenie ludzi ku wiecznej szczęśliwości, czyli stworzyć warunki potrzebne do zbawienia. W tym celu musi zapewnić pokój i porządek. Ważnym elementem teorii państwa była hierarchiczna struktura społeczna. Św. Tomasz twierdził, że nierówność jest składnikiem każdej doskonałości, a hierarchia musi istnieć zawsze i wszędzie. Tym samym wprowadził nowy podział społeczeństwa ze względu na majątek. Utrzymanie prywatnej własności miało być niezbędne do normalnego życia społecznego.
Za najlepszy ustrój św. Tomasz uznawał monarchię. Przewidywał jednak także jej degenerację, za tyrana uważał tego, kto zdobył władzę nielegalnie, oraz tego, który źle z tej władzy korzystał. Jeżeli naruszał zasady prawa bożego, poddani mieli obowiązek wypowiedzieć mu posłuszeństwo. Jeżeli naruszał zasady prawa naturalnego, to od władzy duchownej zależało czy poddani mogli wystąpić przeciw tyranowi. Św. Tomasz nie pozostawiał żadnych złudzeń co do prymatu kościoła nad państwem. To papież mógł kontrolować władzę świecką i interweniować w sferze polityki, to właśnie on stał na szczycie hierarchii, łącząc najwyższą władzę doczesną z najwyższą władzą duchowną.


Moje przemyślenia