JOHN LOCKE
John Locke był angielskim filozofem, lekarzem, politykiem, politologiem i ekonomistą. Stworzył klasyczną postać empiryzmu oraz podstawy teoretycznych rządów demokratycznych. W ekonomii stworzył teorię wartości pieniądza, która stała się początkiem kierunku ekonomicznego zwanego monetaryzmem. Przez większą część swojego życia pełnił różne funkcje w brytyjskim ministerstwie ds. kolonii, zajmując się głównie koloniami północnoamerykańskimi. Jego najważniejszym dziełem są "Dwa traktaty o rządzie".
John Locke zajmował się głównie teorią poznania, w ramach której stworzył aparat pojęciowy, będący później podstawą wielu systemów filozoficznych, od empiryzmu aż po fenomenologię. Wyjściem dla jego rozważań była z jednej strony fascynacja jasnością myślenia, z drugiej zdroworozsądkowy osąd rzeczywistości. Jego celem stało się stworzenie systemu pojęć, których klarowność dorównywałaby systemowi Kartezjusza, ale bardziej zgodnego ze zdroworozsądkowym podejściem do rzeczywistości.
W dziedzinie filozofii polityki największym dziełem Johna Locke'a było stworzenie podwalin pod republikański system rządów. Jego teoria klasycznego republikanizmu przekształcona została w teorie nowoczesnych demokracji, tworząc m.in. filozoficzną podstawę amerykańskiego systemu politycznego. John Locke wspierał także ideę trójpodziału władzy. Swoje poglądy budował na podstawie obserwacji samoorganizujących się brytyjskich kolonii, które były punktem wyjścia do określenia warunków sprawnego działania republiki.


DWA TRAKTATY O RZĄDZIE
Jest to wydane w 1690 roku dzieło Johna Locke'a, które stało się podstawą dla filozofii nowoczesnej demokracji. Zawiera ono fundamentalną w historii doktryn politycznych teorię klasycznego republikanizmu. Zawarte w nim postulaty polityczne powstały w oparciu o prawo natury ludzkiej, z którego jednostka czerpie święte i niezbywalne uprawnienia do równości, wolności, własności, życia i samoobrony. Z prawa naturalnego jednostce przysługują także obowiązki. Koncepcja prawa naturalnego przedstawiona została jako element boskiego planu dla świata.
Pierwszy traktat jest polemiką z absolutyzmem. Locke próbuje w nim przekonać o pierwotnym poczuciu równości i wolności człowieka, propaguje naturalną wolność i własność ludzi. Z natury człowiek jest istotą społeczną, jednostki chcą wejść we wzajemny kontakt, powołują więc wspólnotę i władzę. Społeczeństwo obywatelskie oparte jest na umowie, która polega na przekazaniu przez wszystkie jednostki władzy wykonawczej organom publicznym. Dopełnieniem prawa wolności dla Locke'a jest możliwość życia pod rządami stałych norm.
Drugi traktat zawiera kompendium zasad klasycznego liberalizmu, przedstawia w nim Locke przedpaństwowy, naturalny stan wolności człowieka. Dzieło to wychodzi od potrzeby powołania państwa dla ochrony praw naturalnych przed ewentualną agresją. Sformułowane w nim zostały podstawowe zasady relacji między ludem a władzą, wśród których najistotniejsza jest dobrowolność przynależności do struktur politycznych, pochodzenie władzy od ludu oraz podział kompetencji w obrębie władzy. Istotą rzeczywistości politycznej nie jest więc sama władza, a pozwolenie na jej sprawowanie.


Moje przemyślenia